Winst en cashflow zijn niet hetzelfde: wat je écht moet weten als mkb’er

Je doet het goed. De opdrachten lopen, de facturen gaan eruit en aan het einde van het kwartaal staat er netjes winst in je boekhouding. En toch zit je soms met de vraag: waar is dat geld eigenlijk?

Dat gevoel herkennen veel ondernemers. Winst en cashflow zijn niet hetzelfde. Sterker nog: een gezond resultaat op papier zegt weinig over of je volgende week je leveranciers, huur of salarissen kunt betalen. In dit artikel leggen we het verschil uit en laten we zien waarom jij beide in de gaten moet houden.

Winst zegt niet alles over je geld

Als eerste, wat is winst eigenlijk? Winst is het bedrag dat je overhoudt als je alle kosten van je omzet aftrekt. Het staat onderaan je winst-en-verliesrekening en vertelt je of je bedrijf op de langere termijn rendabel is.

Maar winst is een boekhoudkundig begrip. Het werkt volgens het toerekeningsbeginsel. Dat houdt in dat je je kosten en opbrengsten toerekent aan de periode dat ze zijn gemaakt, ongeacht of je het geld ook daadwerkelijk in diezelfde periode hebt uitgegeven of ontvangen.

Dat maakt winst een nuttig getal voor de lange termijn, maar een onbetrouwbare graadmeter voor je dagelijkse financiële situatie.

Cashflow is wat er echt op je rekening staat

Cashflow, ook wel kasstroom genoemd, is het verschil tussen wat er daadwerkelijk binnenkomt en wat er uitgaat op je zakelijke rekening, gemeten over een bepaalde periode.

Is de cashflow positief, dan komt er meer geld binnen dan er uitgaat. Bij een negatieve cashflow geef je meer uit dan er binnenkomt. Dan moet je zoeken naar een manier om je kosten te verlagen en/of meer geld binnenhalen, bijvoorbeeld door extra financiering te zoeken.

Zo gaat het mis: winst omhoog, rekening leeg

Stel: je hebt een drukke maand achter de rug. Je stuurt drie facturen uit voor in totaal €15.000. Je winst stijgt. Maar je klanten hebben allemaal een betalingstermijn van 30 tot 45 dagen. Intussen moet jij volgende week €3.000 huur betalen, €2.500 aan een leverancier en €4.000 aan salarissen. Het geld bestaat. Het staat alleen nog niet op je rekening.

Dit tijdsverschil tussen factureren en ontvangen is de valkuil die veel ondernemers onderschatten. Je kunt prima winstgevend zijn en toch in liquiditeitsproblemen komen. Dat geldt bij groeispurten extra hard: meer omzet betekent hogere kosten, meer inkoop, meer personeel. Maar als klanten (te) laat betalen, loopt de cashflow achter op de groei.

Waarom je winst én cashflow allebei nodig hebt

Winst en cashflow meten allebei iets anders, en ze vullen elkaar aan. Ze zijn niet uitwisselbaar.

Winst laat zien of je bedrijf rendabel is. Structureel verlies maken is op de lange termijn niet houdbaar, ook al heb je tijdelijk genoeg cash.

Cashflow laat zien of je morgen je rekeningen kunt betalen. Een negatieve cashflow los je niet op met winst op papier.

De KVK benoemt cashflow dan ook expliciet als één van de vier kengetallen waarmee je de financiële gezondheid van je bedrijf bepaalt, naast rentabiliteit, solvabiliteit en liquiditeit.

Een bedrijf met goede winstcijfers maar slechte cashflow kan failliet gaan, sneller dan je denkt. Dat geldt al zeker als klanten structureel te laat betalen of als je grote investeringen doet die veel cash kosten.

Zo houd je grip op beide cijfers

Inzicht begint bij bijhouden, niet bij terugkijken. Een paar concrete gewoontes helpen:

• Check je cashflow regelmatig. Dagelijks of wekelijks je inkomsten en uitgaven. Regelmatig doornemen kost weinig tijd en voorkomt verrassingen, boekhoudsoftware met een actueel dashboard maakt dit nog makkelijker.
• Maak een liquiditeitsbegroting. Daarin zet je per maand je verwachte inkomsten en uitgaven. Zo zie je vooraf wanneer je krap kunt komen te zitten en kun je op tijd bijsturen.
• Houd je boekhouding actueel. Alleen met een bijgewerkte administratie zie je hoe winst en cashflow zich tot elkaar verhouden.